Er zijn maar weinig mensen die géén hekel hebben aan wespen. Het geel-zwart gestreepte insect verstiert met zijn opdringerigheid menig maaltijd op het terras, en kan ook nog eens venijnig steken. Toch zouden we de wesp best een beetje dankbaarder mogen zijn voor het werk dat hij voor ons doet. Met de juiste maatregelen kun je de wespenoverlast bovendien tot een minimum beperken. Wij zetten de wetenswaardigheden, do’s en don’ts voor je op een rij.
Wat is een wesp?
Wespen - iedereen kent ze - zijn geel-zwart gestreepte en gevleugelde insecten. Ze leven in een kolonie met andere wespen. Dit doen zij in een nest. Van wespen weten we dat zij pijnlijk kunnen steken. Dit komt, omdat ze zijn uitgerust met een angel. De gewone wesp is in Nederland de meest voorkomende soort. Verder kennen we nog de Duitse wesp, en de meest angstaanjagende van allemaal, de hoornaar. De afmeting van wespen zijn, afhankelijk van het soort, tussen de tien en twintig millimeter groot. De hoornaar is met zijn 24 millimeter zelf nóg groter. De gewone wesp en Duitse wesp worden ook wel eens limonadewesp genoemd, omdat die veel op zoetigheden afkomen.
Wespen staan bij mensen natuurlijk bekend als overlastgevers, maar ongezien brengen ze ons ook veel. Vóór de periode dat ze ons lastigvallen jagen deze insecten namelijk op vliegen, spinnen, rupsen en muggen. De inwoners van een volwaardig wespennest vangen per dag wel honderdduizend andere insecten. Hierdoor hebben mensen in de zomer veel minder overlast van bijvoorbeeld rupsen, muggen en vliegen. Dat scheelt ons bijvoorbeeld heel wat muggenbulten. De tuin heeft door de aanwezigheid van wespen minder te leiden onder andere insectenplagen. Best nuttige beestjes dus!
Waarom wordt er deze zomer een wespenplaag verwacht?
Door de hoge temperaturen aan het einde van de winter werden veel koninginnen vorig jaar al vroeg wakker. Omdat het voorjaar echter koud verliep, stierven veel van hen. Dat rampscenario blijft de wesp dit jaar bespaard. Sterker nog: door de droogte en hoge temperaturen in voorjaar zullen we deze zomer waarschijnlijk juist heel veel wespen zien. Dit zijn namelijk perfecte omstandigheden voor de wespenkoninginnen, die dan hun nesten bouwen. Uit de eitjes van de koningin komen vervolgens de larven, die zich ontwikkelen tot werksters.
Al in de laatste weken van juni zijn de eerste wespenplagen gemeld, en de kans is groot dat dat in de loop van de zomer alleen maar toeneemt. Opvallend is ook, dat er nu al wespen op zoetigheden afkomen. Hieruit is af te leiden dat de nesten al zijn voltooid en dat er geen larven meer in de nesten aanwezig zijn. Die geven in het eerste stadium namelijk zoetstoffen af, die de werksters nuttigen. Als er geen nieuwe larven meer bijkomen, worden de werksters echter werkloos. Uit een soort van verveeldheid gaan ze dan op zoek naar andere zoetigheden - bijvoorbeeld die op onze tafel staan - , zoals frisdranken en gebakjes. Meestal gebeurt dit pas diep in de zomer. Dat de wespen begin juli al op de zoetwaren afkomen, geeft aan dat de wespennesten zo goed als voltooid zijn.
Wanneer word je door een wesp gestoken?
Buiten de overlast die de beestjes veroorzaken, is de angst voor een wespensteek de belangrijkste reden voor onze haat jegens hen. Een wesp zal echter alleen steken uit zelfbescherming, wanneer die zich aangevallen voelt. In tegenstelling tot een bij kan een wesp meerdere keren steken, zonder daarna te overlijden. Daarom zullen wespen sneller steken, als zij zich bedreigd voelen. De belangrijkste aanleiding voor wespen om te steken is, wanneer mensen slaande bewegingen maken om ze weg te jagen. Aan het einde van de zomer gedragen wespen zich ook agressiever, wanneer het voedsel schaarser wordt. Wespen voelen zich dan sneller bedreigd en zoeken dus eerder de aanval.
Raak niet in paniek, is het belangrijkste advies, wanneer je wordt belaagd door een wesp. Het insect is er nooit gericht op uit, om te steken. Als ze zich bedreigd voelen, kunnen wespen met hun angel gif in de huid spuiten. Wie wordt gestoken voelt direct een scherpe pijn op de plaats van de steek. De huid daaromheen wordt rood en gaat jeuken en opzwellen. In veruit de meeste gevallen verdwijnen de grootste klachten van een wespensteek al na een paar uur. Mocht jij of iemand in je omgeving zijn gestoken door een wesp, dan is het verstandig om snel te handelen. Hiermee voorkom je namelijk dat het gif wordt verspreid, en kun je de klachten van de steek beperken.
Wat moet je doen bij een wespensteek?
Ben je gestoken? Zuig zo snel mogelijk het gif uit de huid. Na twee minuten zal het gif zich anders met de menselijke cellen vermengen. Verwijder ook de angel uit je huid. Dit kun je bijvoorbeeld doen met je nagels of met de botte zijde van een mesje. Zorg er echter wel voor dat je voordien je handen was, in verband met het gevaar op infecties. Gebruik ook geen pincet, want dan knijp je de gifblaas van de angel leeg, en wordt er nog meer gif in de huid gespoten. Plaats hierna een ice-pack of koude kompres op de plaats van de steek. Hiermee kun je de zwelling wat verminderen. Met een speciale crème kun je vervolgens de jeuk en pijn verlichten.
Speciale aandacht is er nodig voor een wespensteek in de hand. Verwijder in dat geval zo snel mogelijk eventuele ringen. Wanneer de hand namelijk opzwelt, kunnen ringen de bloedtoevoer richting de vingertoppen afknellen. Wie een wespensteek in nek of mond krijgt, moet direct 1-1-2 bellen. Bij een steek in de mond (dit gebeurt vaak bij het drinken uit een blikje frisdrank) is het aan te raden om zo snel mogelijk op een ijsblokje te zuigen, om zo de zwelling zoveel mogelijk tegen te gaan. Het is ook belangrijk om 1-1-2 te bellen, als er een allergische reactie optreedt. Symptomen die hierop duiden zijn: wanneer de plek op de huid maar blijft opzwellen, als iemand benauwd wordt, of wanneer er elders op het lichaam jeuk optreedt of rode plekken ontstaan.
Wespen bestrijden of liever beheersen?
Voor de biodiversiteit is het goed, wanneer er zich wespen in de tuin bevinden. De nuttige beestjes brengen stuifmeel over, en zijn natuurlijke verdelgers van vele soorten ongedierte. Voor mensen kunnen wespen echter behoorlijk gevaarlijk zijn. Daarnaast zijn ze soms bijzonder hinderlijk, met name tijdens de momenten wanneer er eten en drinken op de terrastafel staat. Niet alleen worden wespen aangetrokken door zoete bloesem van bloeiende bloemen of rijp fruit, ook lichaamsverzorgende producten als deodorant, haarlak, parfum, zeep en zonnebrandcrèmes werken als een magneet op wespen. Je kunt de gevleugelde insecten echter prima bij je ligstoel of eettafel weglokken. Dit kan heel eenvoudig, door in een hoek van je tuin iets zoetigs neer te leggen. Vervolgens laten ze jou verder met rust. Een belangrijke tip is om lekkernijen en drankjes telkens luchtdicht af te sluiten.
Je kunt het prikbeest ook van je tafel of zonnebed verjagen. Het gehate insect heeft bijvoorbeeld een hekel aan kruidnagel. Met een schaaltje water en kruidnagel naast je blijft de wesp zeker op afstand. Wierrookstokjes met lavendel zijn ook een effectief middel om de wesp of afstand te houden. Andere doelmatige verjagers zijn onder andere citroengras, geraniums, rozemarijn, salie, anijsplant, venkel en munt. Een doorgesneden plastic fles kan dan weer fungeren als wespenval. Gebruik als lokmiddel een zoet drankje (bijvoorbeeld ranja) of een scheutje bier. Zorg verder voor een opgeruimde en schone omgevingsruimte: vuilnisbakken dienen goed afgesloten te worden en rijp afvallend fruit moet worden opgeraapt. Het gras regelmatig (zeer) kort afmaaien wil ook helpen; wespen zitten namelijk graag op bloemetjes die in het gazon groeien.
Wanneer moet je doen als je een wespennest ontdekt?
Wil je de wespen liever wilt verdelgen, sla ze dan niet dood. Hierbij komt altijd gif en geurstoffen vrij uit de angel, waardoor andere wespen in de omgeving juist agressiever worden. Met een elektrische ‘tennisracket’ kun je een wesp eenvoudig doden, zonder hem te pletten. Aan het aantal wespen in de tuin kun je vaak wel opmaken of er sprake is van een wespenplaag. Wanneer er tien wespen rondvliegen hoeft er niet direct een nest aanwezig te zijn. Wanneer hun aantal echter verdubbelt, wordt dit wel aannemelijk. Als je zeker wilt zijn of er wel of niet een nest zit, is het aan te raden om de wespen te volgen. Wanneer ze allemaal in dezelfde kleine opening vliegen, is het zeer aannemelijk dat zich daarachter een wespennest bevindt.
Ga een wespennest onder geen beding zelf verwijderen! Dit kan namelijk heel gevaarlijk zijn, want de wespen zullen, vooral wanneer hun nestje wordt verstoord, uitermate agressief worden. Probeer ook vooral niet de uitvliegopening van het nest dicht te maken. Wespen vinden namelijk altijd een uitgang, en steken dan nog liever. Een wespennest bestrijden gebeurt met beschermende kleding en hogedruk-apparatuur. Voor de wespenbestrijding op hoogte worden vaak uitschuifbare telescopen gebruikt. Vervolgens wordt onder hoge druk een poeder ingebracht. De wespen die in aanraking komen met het poeder verspreiden het bestrijdingsmiddel onbewust door het gehele nest. Het voornaamste doel daarbij is het uitschakelen van de koningin. Hiermee wordt namelijk de productie stilgelegd van de aanwas van nieuwe wespen. Meestal duurt het één tot drie dagen, totdat de wespenactiviteit volledig is verdwenen. Daarna kan het wespennest eventueel worden verwijderd.
Hoe vind je een deskundige wespenbestrijder?
Heef u een ongediertebeheerser nodig om uw wespennest te verwijderen? Via de MyGo Matchmaker komt u heel gemakkelijk in contact met een beschikbare ondernemer bij u in de regio. Neem gerust contact op voor een afspraak of vrijblijvende offerte. Ook de medewerkers van het servicecentrum staan graag voor u klaar.
