Terug naar blog
Hoe maak je je stadstuin vogelvriendelijk?

Hoe maak je je stadstuin vogelvriendelijk?

24 jun. '22 Door MyGo redactie

Het aantal vogels in dorpen en steden is in de afgelopen jaren fors achteruitgegaan. Dat blijkt uit een vandaag gepubliceerd rapport van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), in samenwerking met Sovon Vogelonderzoek. Hierin staat dat het aantal soorten in stedelijke gebieden in de periode van 2007 tot 2020 met 6 procent is gedaald. Dit is een zorgelijke ontwikkeling: vogels zijn namelijk heel belangrijk voor ons ecosysteem. Overheden proberen met groenstroken in nieuwe wijken de leefbaarheid voor vogels in stand te houden. Stedelingen kunnen ook zelf iets doen, bijvoorbeeld door hun tuin vogelvriendelijk in te richten.

Diversiteit

Niet alleen het aantal vogels in de bebouwde omgeving nam in de afgelopen jaren af, ook de diversiteit ervan daalde. Maar liefst negen soorten hebben het moeilijk: hun aantal is in dertien jaar tijd met een tiende gereduceerd. Met name vogelsoorten die in struiken nestelen, komen er steeds minder vaak voor. Hun aantal daalde met maar liefst dertig procent. Het totaal aan vogelsoorten die in stedelijke bossen of parken leven, nam met een vijfde af. Ook populaties van soorten die normaliter goed in stedelijke omgeving gedijen, zoals spreeuwen, huismussen en gierzwaluwen, daalden met tien procent. De oorzaak van de afname is volgens de onderzoekers ‘het verder volbouwen van de stad, en het voor vogels ongunstige groenbeheer in stedelijk gebied’.

Nieuwe stadswijken

Gelukkig is er niet alleen maar slecht nieuws: de slechtvalk, een roofvogel die in kerktorens en op hoge gebouwen broedt, doet het steeds beter in stedelijke omgeving. Water- en moerasvogels, zoals de krakeend en grauwe gans, komen eveneens steeds vaker voor in gebieden waar mensen wonen. Die toename komt door de verbeterde waterkwaliteit en de aanleg van parken en waterpartijen binnen nieuwe stadswijken. Een ander opmerkelijke uitkomst van het onderzoek is de toename van mantel- en zilvermeeuwen. Die populaties gaan aan de kust gaan juist achteruit vanwege vossen en menselijke verstoring. Als alternatief hebben deze soorten veilige broedlocaties gevonden op daken in dorpen en steden.

Ecosysteem

De instandhouding van vogelpopulaties verdient de nodige aandacht. Vogels zijn namelijk essentieel voor de overleving van de mensheid. Zonder hen komen onze economie, gezondheid en voedselproductie in gevaar. Vogels houden namelijk het insectenbestand in evenwicht, wat landbouwschade voorkomt. Ze bestuiven planten, die gebruikt worden voor voedsel en medicijnen, en verspreiden zaden, waardoor er nieuwe planten ontstaan, die op hun beurt koolstof opslaan en het klimaat stabiel houden. Zonder vogels is het voortbestaan van het ecosysteem dus in gevaar. Het is zaak om het resultaten van het CBS-onderzoek serieus te nemen.

Doe-het-zelf

Overheidsinstanties zijn inmiddels doordrongen van het belang: in de planning van nieuwe woonwijken wordt rekening gehouden met de instandhouding van de biodiversiteit, door middel van groenstroken, waterpartijen en daktuinen. Stedelingen kunnen ook zelf een steentje bijdragen aan het herstel van de vogelpopulaties in bebouwd gebied, door hun tuin vogelvriendelijk in te richten. Vogels zijn altijd op zoek naar veiligheid, voedsel en een plek om te broeden. Die omstandigheden kun je in je stadstuin ook creëren, zelfs in een kleine tuin. Soms moet je hiervoor je tuin een beetje herinrichten, maar met een paar simpele aanpassingen kom je ook een heel eind.

Kruiden, planten, struiken

Laat bijvoorbeeld wat dood hout en bladafval liggen. Vogels gebruiken dit om hun nesten mee te bouwen. Of plant een paar boompjes, struikjes of hagen, die kunnen dienen als schuilplaats of locatie van hun nestje. Planten zijn ook een bron van leven; ze lokken insecten, die op het menu staan van tuinvogels. Vooral planten, die over een lange periode bloeien, zijn geschikt voor vogels. Hieronder vallen de klimop, wilde wingerd, vingerhoedskruid, boerenwormkruid, wilde marjolein, veldsalie, echte guldenroede, en ridderspoor. Veel struiken dragen bessen, die vogels voorzien van voedsel. Voor het planten van nieuwe bomen en struiken kun je denken aan de meidoorn, sleedoorn, zoete kers, hazelaar, eik en lijsterbes. Vogelvriendelijke hagen en heggen zijn: braam, wilde lijsterbes, kardinaalsmuts, meidoorn, vlier en klimop. Ook kruiden trekken vogels aan, zoals brandnetel, boerenwormkruid, grote kaardenbol, koninginnenkruid, duizendblad, en engelwortel.

Voederbakje

Met hele kleine handelingen kun je de vogels ook helpen. Zet een grote ondiepe schaal neer met drinkwater. Bij vorst en droogte komen vogels soms water tekort. In de zomer kunnen mussen of merels in de schaal baden; dit is niet alleen nuttig, maar ook nog leuk om te zien. Nestkastjes zijn eveneens aantrekkelijk voor vogels, mits ze op de goede plek hangen. Met voederen help je sommige vogels de winter door; tuinvogels kunnen echter in ieder seizoen bijgevoederd worden. Check vooraf wel even bij een dierenspeciaalzaak of hovenier welke voeding daarvoor geschikt is.

Kat-onvriendelijk

Naast het scheppen van de juiste condities om vogels te lokken, kun je ook iets doen tegen hun vijanden, zoals de huiskat. In het broedseizoen vallen jonge vogels vaak gemakkelijk ten prooi aan katten. Maak je tuin daarom ontoegankelijk of onprettig voor ze. Dat kan bijvoorbeeld door een stekelige mei- en vuurdoorn te planten op plekken waar katten de neiging hebben om je tuin te betreden of, door stekelig snoeisel (of hazelnootschillen) tussen de planten te leggen. Een andere effectieve manier om katten uit je tuin te weren is om één of enkele draden boven de schuttingen te spannen. Hier kunnen katten moeilijk overheen klimmen. Je eigen kat kun je voorzien van een belletje. Zo weten vogels sneller dat er gevaar in aantocht is.

Advies, ontwerp en aanleg

Voor een kundig advies over een vogelvriendelijke inrichting van je stadstuin, neem je het beste contact op met een hovenier. Ook kun je de vakspecialist inhuren voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van je tuin. Met de MyGo Matchmaker vind je direct een gekwalificeerde hovenier bij jou in de buurt. Je kunt de Matchmaker zowel online als telefonisch gebruiken. Voor online, klik op de Matchmakerknop. Voor telefonisch, bel naar 085 106 1600.