De spanning op de arbeidsmarkt is in het laatste kwartaal van 2021 verder toegenomen tot net onder het niveau van ‘zeer krap’. Dit blijkt uit de UWV-spanningsindicator, die gisteren werd gepubliceerd. Sommige sectoren luiden de noodklok. Vooral in de bouw, techniek, groensector, transport en logistiek, is een gebrek aan ervaren vaklieden aldus het rapport. Het tekort zorgt voor langere wachttijden en hogere prijzen. Bij welke specialisaties zijn de zorgen het grootst? En hoe vind je toch een professional voor jouw klus of probleem?
Kraptelijst
In 2021 herstelde de arbeidsmarkt al van de coronacrisis, die het land toen nog volop in zijn greep had. In een jaar tijd nam het aantal vacatures met 76% toe. De stijging van het aantal openstaande vacatures zorgde ervoor dat er weer sprake is van krapte. Vooral onder vakspecialisten en ambachtslieden is een tekort aan personeel. In de zogenoemde ‘kraptelijst’ van het UWV staan de functies opgesomd die gezien worden als ‘tekortberoep’. Over welke (diensten)functies hebben we het dan?
Bouw
In het begin van de coronacrisis nam het aantal banen in de bouw nog licht af, maar in de tweede helft van 2020 groeide de vraag naar personeel alweer. Dit kwam vooral omdat huizenbezitters ‘en masse’ gingen verbouwen. Hierdoor kwam er veel werk in onderhoud en renovatie, met name voor MKB’ers. Door de groeiende vraag naar personeel en de afname van werkzoekenden is arbeidsmarkt voor veel bouwberoepen krap. Momenteel kampt twintig procent van de aannemers met personeelstekorten. Er is vooral behoefte aan uitvoerende medewerkers op de bouwplaats. Maar liefst 21.000 vacatures staan open; een kwart daarvan is niet vervulbaar.
De beroepsgroepen in de bouw waarin een nijpend tekort aan personeel bestaat zijn: asbestverwijderaars, dakdekkers, steigerbouwers, kraanmachinisten, kozijnspecialisten, grondverzetmachinisten, rioleringsmedewerkers, betonwerkers en betonafwerkers, stukadoors, tegelzetters, metselaars, isoleerders, schilders, glaszetters, traprenoveerders, vloerspecialisten, timmerlieden, gevelrenoveerders, keukenmonteurs, dakdekkers, architecten en bodemkundig saneerders.
Installatietechniek
Doordat bedrijven en huiseigenaren massaal investeren in duurzame energieoplossingen is ook in de installatiesector een grote vraag naar arbeidskrachten ontstaan. In de komende drie tot vijf jaar neemt het tekort toe tot 40.000 vakmensen, is de verwachting. Het personeelstekort is zo nijpend dat de energietransitie, en de daarmee samenhangende klimaatdoelen, in het geding komen. Het gebrek aan specialisten heeft er zelfs toe geleid dat bedrijven ervaren personeel met grof geld bij elkaar wegkapen.
De beroepsgroepen in de installatietechniek waarin een nijpend tekort aan personeel bestaat zijn: Cv-monteurs, installateurs rioleringen, elektriciens, installateurs zonnepanelen, loodgieters, installateurs warmtepompen en boilers, installateurs laadpalen, badkamer installateurs, airco installateurs en beveiligingsinstallatie-monteurs.
Groene beroepen
Ook in de groenbranche is er een schreeuwend tekort gekwalificeerd personeel. Het openbaar groen in gemeenten is echter alleen maar toegenomen, dus is er meer en vaker onderhoud nodig. Ook de overlast die eikenprocessierups en Japanse duizendknoop veroorzaken, alsmede het verbod op chemische bestrijdingsmiddelen, zorgt voor extra werk. Omdat de sector te maken heeft met seizoenpieken gaat het in de meeste gevallen om een tekort aan tijdelijke werknemers. Hierdoor is het lastig om arbeidskrachten enthousiast te krijgen voor werk in de openbare ruimte. Daarnaast kampt de sector met een negatief imago en een bescheiden salaris.
De beroepsgroepen in de groensector waarin een nijpend tekort aan personeel bestaat zijn:
hoveniers, boomverzorgers, stratenmakers, houtbouwers en groenmedewerkers.
Transport en logistiek
Hoewel de vraag in de logistieke en transportsector toeneemt, heeft ook deze branche te kampen met een groot personeelsgebrek. Steeds meer bedrijven komen zelfs in de problemen doordat een tekort aan personeel hen belemmert in de bedrijfsvoering. Redenen zijn de sterke vergrijzing onder de werknemers, de aanzwellende economische groei, de relatief onaantrekkelijke arbeidsvoorwaarden, en de oorlog in Oekraïne, waardoor veel Oekraïense vrachtwagenchauffeurs naar hun land zijn teruggekeerd.
De beroepsgroepen in de transport en logistiek waarin een nijpend tekort aan personeel bestaat zijn: verhuizers, vrachtwagenchauffeurs, bezorgers.
Schoonmaakberoepen
Schoonmaakbedrijven kampen al jaren met personeelsgebrek. Tijdens de coronacrisis kozen jongeren bovendien niet meer voor het vak, en werd veel personeel naar de GGD'en getrokken, waar de arbeidsvoorwaarden een stuk gunstiger waren. Door Covid sloten bovendien de grenzen en kwamen er geen arbeidsmigranten meer. Sindsdien heeft de sector dus vooral te maken met uitstroom en is er nauwelijks nog instroom. Hoewel voor veel werknemers hun betrekking in de schoonmaakbranche een bijbaan betreft, biedt meer uren ook geen soelaas, omdat de arbeidskrachts dan bijvoorbeeld de huurtoeslag verliest.
De beroepsgroepen in de schoonmaakbranche waarin een nijpend tekort aan personeel bestaat zijn:
schoonmakers, glazenwassers, ongediertebestrijders.
Financiële, administratieve en juridische beroepen
Een andere vakgebied waar veel vacatures open staan is de financiële, administratieve en juridische sector. Hier is het tekort inmiddels opgelopen naar 12.000 fulltime banen. De expertise die tegenwoordig van ‘financials’ en juristen wordt gevraagd is dermate breed en specialistisch, dat de tekorten aan krachten die op het vereiste niveau opereren nog verder zullen oplopen. Bovendien heeft de sector te kampen met problematiek als hoge werkdruk, agressie en ongewenst gedrag.
De beroepsgroepen in de financiële en juridische sector waarin een nijpend tekort aan personeel bestaat zijn: belastingadviseurs, boekhouders, advocaten, accountants en notarissen.
Spoedklus, reparatie, advies of verbouwing?
Het is evident dat consumenten de directe consequenties van het tekort aan vaklieden zullen ondervinden: van vertraging in de uitvoering van bestaande opdrachten tot het niet kunnen vinden van een beschikbare professional voor een spoedklus. Doordat de vraag groter is dan het aanbod zullen de prijzen van diensten bovendien stijgen.
Wat kun je doen als je toch acuut een loodgieter nodig hebt, jurdisch advies wilt inwinnen of zonnepanelen wilt laten installeren? Consumenten doen er verstandig aan om offertes aan te vragen bij meerdere vakspecialisten, zodat men verzekerd is van een goede prijs-kwaliteit verhouding. Via de MyGo Matchmaker is het heel gemakkelijk om in contact komen met ondernemers in de regio die wél ruimte hebben in hun agenda. Ook de medewerkers van het MyGo servicecentrum staan paraat om een geschikte professional te vinden op het moment dat het de consument past.
