Terug naar blog
Een derde van de Nederlanders ontevreden over gewicht

Een derde van de Nederlanders ontevreden over gewicht

5 mei '22 Door MyGo redactie

Overgewicht is verworden tot een economisch, maatschappelijk én sociaal probleem. Bijna 60 procent van de Europese volwassenen kampt inmiddels met overgewicht of obesitas (ernstig overgewicht). Dat is de pijnlijke conclusie van het rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) dat afgelopen dinsdag werd gepresenteerd. Nederlanders zitten maar net onder dit gemiddelde. Zo’n 33 procent van de Nederlandse volwassenen is bovendien ontevreden over zijn of haar gewicht. Hoogste tijd om die trend te stoppen! Maar hoe win je in een wereld van Thuisbezorgd, stress en elektrische fietsen de strijd tegen de kilo’s? En wie kan je helpen om op een gezond gewicht te blijven?

Helft Nederlanders heeft overgewicht

In Nederland heeft één op de twee volwassen overgewicht. Uit de Gezondheidsenquête en Leefstijlmonitor van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat 14 procent van de mensen obesitas had. Ook is één op de drie kinderen zwaarlijvig. Van overgewicht is sprake bij een BMI (Body Mass Index) van 25 tot 30. We spreken van obesitas wanneer de BMI boven de 30 uitstijgt. Het BMI is eenvoudig te bereken door het gewicht in kilo's te delen door het kwadraat van de lichaamslengte in meters.

Dikke mensen nog zwaarder tijdens pandemie

Overgewicht en obesitas zijn met 13 procent van de sterfte één van de belangrijkste doodsoorzaken. Zwaarlijvigen zijn kwetsbaarder voor kanker, diabetes, hart- en vaatziekten en luchtwegaandoeningen. De onderzoekers van de WHO stellen tevens dat mensen met obesitas extra zwaar zijn getroffen door de gevolgen van corona. Veel van hen zijn (nog) ongezonder gaan eten en minder gaan bewegen, wat voor de komende jaren gevolgen heeft voor de volksgezondheid.

Economische effecten overgewicht

Overgewicht is niet enkel een opgave voor de volksgezondheid, het is ook een economisch probleem. Het bedrijfsleven heeft in toenemende mate te kampen met personeelsverzuim en verminderde arbeidsproductiviteit. Daarnaast lopen de directe en indirecte ziektekosten steeds verder op. De zorgkosten die verband houden met overgewicht komen met name voort uit de behandeling van diabetes, hart- en vaatziekten, beroertes, kanker en aandoeningen aan het bewegingsapparaat.

Maatschappelijke gevolgen overgewicht

Er zijn ook maatschappelijke kosten die gerelateerd kunnen worden aan overgewicht, al zijn die minder goed meetbaar. Het is volgens experts echter aannemelijk dat mensen met overgewicht minder snel carrière maken, omdat ze tegen allerhande vooroordelen aanlopen. Op school worden dikke kinderen vaker gepest, wat mogelijk een weerslag heeft op de verdere schoolloopbaan en de carrièreperspectieven daarna.

Meestal meerdere oorzaken overgewicht

Een te hoge BMI wordt vaak één op één gerelateerd aan een ongezonde levensstijl: te veel en slecht eten en te weinig beweging. Dat is lang niet altijd het geval. Overgewicht kan namelijk velerlei andere oorzaken hebben. Vaak is er sprake van meerdere factoren die de overgewicht veroorzaken.

Belangrijkste oorzaken te hoge BMI

De belangrijkste oorzaak voor overgewicht is overmatige consumptie: te veel voedingsmiddelen, te veel calorieën en te veel slechte voedingsstoffen, zoals vetrijke snacks, koek en snoepgoed. Onregelmatig eten vergroot bovendien de kans op trek in de avond, die vaak gestild wordt door ongezonde, calorierijke snacks. Ongezond eten is dan ook reden nummer twee voor overgewicht. Te weinig bewegen, vooral in combinatie met bovenstaande factoren, zorgt eveneens voor zwaarlijvigheid.

Stress en slaaptekort

Ook stress is een belangrijk risicofactor voor een te hoge BMI. Stress heeft namelijk niet alleen invloed op de mentale gesteldheid, maar ook op het fysieke welbevinden. Veel mensen met stress eten ongezonder en drinken meer en vaker alcohol, veelal als beloning of rustmoment. Dezelfde mensen hebben vaak ook minder energie om te bewegen, waardoor de kans op overgewicht nogmaals toeneemt. Weinig slapen (minder dan acht uur) vergroot ook de kans op een te hoge BMI. Door de langere dag wordt er meer gegeten, met name later op de avond. De moeheid door slaaptekort zorgt weer voor minder energie om te bewegen of gezond te koken.

Sociale invloeden

De invloed van de omgeving kan ook bijdragen tot zwaarlijvigheid. De supermarkten liggen boordevol verleidingen en bezorgdiensten van maaltijden zijn eenvoudig te bereiken. Ook een snoepgrage partner kan invloed hebben op het eetgedrag. Sociale factoren als opvoeding speelt eveneens een rol. Wie niet is opgegroeid met sport en beweging of gezond eten, zal meer moeite hebben om de leefstijl aan te passen

Overige factoren die kans op overgewicht vergroten

Medicatie heeft soms als bijwerking dat gebruikers aankomen, bijvoorbeeld doordat ze vocht vasthouden of de eetlust toeneemt. Aanleg voor een te hoge BMI is bovendien deels genetisch bepaald. Overgewicht zit vaak ‘in de familie’. Een ongezonde levensstijl speelt hierbij vaak een rol. Een genetische aanleg betekent echter geenszins dat het onmogelijk is om een gezond gewicht te behouden/behalen. Bij sommige chronische ziektes bestaat ook een verhoogd risico op gewichtstoename, zoals bij schildklieraandoeningen. Stoppen met roken kan ook overgewicht veroorzaken. Het lichaam krijgt minder energie als er geen nicotine meer binnenkomt, waardoor de stofwisseling trager wordt. Bovendien gaan mensen die stoppen met roken vaak meer snoepen om het gemis te compenseren.

Enquête Sociale Samenhang en Welzijn

Uit de enquête ‘Sociale Samenhang en Welzijn’ van het CBS blijkt dat 54 procent van de Nederlandse volwassenen met matig overgewicht tevreden is met hun gewicht. Van de mensen met ernstig overgewicht is dat ongeveer een kwart. In hetzelfde onderzoek zegt 35 procent van de Nederlanders in meer of mindere mate ontevreden te zijn over hun gewicht. Hoeveel van hen daar iets aan probeert te doen wordt niet aangegeven. Mannen blijken vaker tevreden over hun gewicht (69 procent) dan vrouwen (62 procent).

Overheidscampagnes

In Nederland is becijferd dat door preventie van overgewicht zeker een miljard euro bespaard kan worden op de gezondheidszorg. De overheid heeft een zogenaamd ‘Convenant Overgewicht’ opgesteld, om zoveel mogelijk maatschappelijke actoren te mobiliseren. Het convenant omvat een breed pakket van maatregelen, variërend van grootschalige campagnes tot gerichte interventies. De insteek daarvan is echter cruciaal voor de uitkomsten. Uit diverse experimenten blijkt namelijk dat stigmatisering van dikke mensen juist leidt tot meer overgewicht. Ze gaan dan buitens huis gezonde voeding consumeren, maar dit vervolgens thuis compenseren met ongezonde snacks.

Wat kun je zelf doen tegen overgewicht?

Een te hoge BMI is slecht voor je gezondheid, dat weten we allemaal. Hoe moeilijk het is om af te vallen is velen ook bekend. We weten nu eveneens dat een derde van de Nederlanders niet blij met het eigen gewicht. Wie wil afvallen doet er goed aan dat op een verantwoordelijke manier te doen. Voor een hogere slagingskans is het evident om realistische doelstellingen na te streven, waardoor een gezonde leefstijl kan worden gerealiseerd en men niet terugvalt in het oude voedingspatroon.

Jojo-effect

Een iedereen die zich voorneemt om af te slanken, wil het streefgewicht het liefst zo snel mogelijk bereiken. Het is echter verstandiger om gezond en verantwoord af te vallen. Dat houdt in dat er een eetpatroon gekozen wordt, waarbij voldoende essentiële voedingsstoffen worden genuttigd, zoals essentiële vetzuren, eiwitten, vitaminen en mineralen. Een crash-dieet werkt namelijk contraproductief. Wie te weinig essentiële voedingsstoffen binnenkrijgt, breekt de eigen spiermassa af, waardoor de stofwisseling trager wordt. Het is lastiger om op gewicht te blijven, wanneer er daarna weer wordt overgegaan op een normaal voedingspatroon. Hierdoor ontstaat het zogenaamde jojo-effect.

Gezonde keuzes

Verantwoord afvallen draait derhalve niet per se om minder eten. Het gaat met name om het maken van gezonde keuzes. Een goede kennis van wat gezonde voeding exact inhoud is dus van evident belang. De beroemde ‘schijf van vijf’ kan daarin een goede leidraad zijn. Deze bevat veel groente en fruit, plantaardig voedsel, volkoren producten en magere zuivel. Daarnaast is een regelmatig voedingspatroon van vijf à zes eetmomenten belangrijk voor het bereiken van een gezond BMI. De Hartstichting adviseert om iedere week ten minste 2,5 uur matig intensief in beweging te zijn. Een half uurtje wandelen of fietsen per dag is dus al voldoende.

Aanpassing leefstijl

Een gezond gewicht bereiken is één, een gezond gewicht behouden is minstens even lastig. Blijvend afvallen lukt alleen wanneer de ongezonde leefstijl definitief wordt aanpast. Het gaat dus om een gedragsverandering, waarbij gezond eten en voldoende bewegen voorop staan, en stress zoveel mogelijk wordt vermeden. Iedereen die wil afvallen moet leren zijn of haar valkuilen te herkennen en hoe die omzeild kunnen worden. Dat is niet eenvoudig. Daarom is het verstandig om de leefstijlaanpassing te doen onder begeleiding van een diëtist, voedingsdeskundige, lifestylecoach of personal trainer.

Afvallen onder begeleiding van diëtist

Een diëtist biedt handvatten voor het bereiken van een gezond BMI. Tijdens het intakegesprek worden de doelen, wensen of klachten besproken. Op basis dit gesprek wordt een eerste voedingsadvies opgesteld. Bij de volgende consulten wordt besproken hoe de voortgang is, wat de resultaten zijn, en wordt er eventueel bijgestuurd. De diëtist voorziet van praktische tips, zodat het diëet ook op de lange termijn goed vol te houden is.

Voedingsdeskundige, lifestylecoach of personal trainer

Een voedingsdeskundige wordt daarnaast vaak ingeschakeld wanneer er sprake is van andere factoren van overgewicht, zoals medicijngebruik of ziekte. Deze kan heel gerichte adviezen geven. Om structureel af te vallen, is het belangrijk om niet terug te vallen in oude gewoontes. Een lifestylecoach kan helpen om een persoonlijke balans te vinden in het voedingspatroon en de beweegmomenten. Een personal trainer kan helpen om de bewegingsdoelen te realiseren, die helpen om af te vallen.

Direct contact

Wil jij ook afvallen, en weer tevreden zijn over je gewicht? MyGo helpt je graag op weg! Via de MyGo Matchmaker is het heel gemakkelijk om in contact te treden met een specialist in jouw regio die past bij jouw individuele wensen. Ook de medewerkers van het MyGo servicecentrum staan paraat om je te koppelen aan de juiste professional. U kunt ze tijdens openingstijden bellen op 085 106 1600.